સ્મિત અને સપના

જિંદગી હાથ માં ચાબુક લઈ આખો દી મને ભગાવે,

ને પછી થાકેલી સાંજે તારું સ્મિત જોવાનું મન થાય.

તારો ચહેરો આવી બેસે પાંપણે ચુપકીદી થી અંધારી રાતે,

કે આંખો મીંચી ને સપના જોવાનું મન થાય. 💕

              💜💜💖💜💜💕

વળાંક

આજ ફરી એ જ વળાંક પર આવી છું.

જાતમાં ખોવાઇ હતી પણ હવે જાતને જડી આવી છું.

 

                વર્ષોનું અંતર કાપ્યુ છે. ફરી આ વળાંક પર આવવા, ફરી મારા આ બ્લોગ પર આવવા અને મેં કહ્યું એમ, જાત અને જીંદગીમાં ખોવાઇ ગઇ હતી આ વર્ષો દરમિયાન પણ ખોવાયા પછી જડેલી જીંદગી થોડી વધારે સુંદર લાગે છે.

            પણ એક વાત કહું??

            સાવ ખાલી હાથે પાછી નથી આવી હો! આ વર્ષોમાં જે જે રસ્તાઓ ઉપરથી પસાર થઇ ત્યાંથી કંઇક ને કંઇક લઇ આવી છું. થોડા નવા સપના આંખોમાં, વાટની કિનારે મળેલા ફુલોની સુગંધ અને પતંગિયાની પાંખોના રંગ મારી વાતોમાં, આંસુઓના દરિયા ઓળંગતી વખતે જે આશા હતી મારા શ્વાસોમાં, જે ચંન્દ્ર અને તારાઓ તાકેલા રાતોમાં અને હૃદયના સુંદર લોકો પાસેથી મળેલી આ જે હાસ્યની પોટલીઓ છે મારા હાથોમાં. આ બધાની સાથે પાછી આવી છું.

            અને બીજી એક વાત કહું?? 

          આપણે બધા એ આ અનુભવ્યું હશે કે અધુરી રહી ગયેલી વાતો આપણને બહુ પજવતી હોય છે. અને ખાસ તો અધુરી રહી થયેલી ગમતી વાતો. અને એટલે જ જયારે હું આ બ્લોગની છેલ્લી પોસ્ટની તારીખ અને વર્ષ જોતી ત્યારે એ મને બહુ પજવતી. પણ હવે હું આ તારીખ અને વર્ષ એવા બનાવવાનો પ્રયત્ન કરીશ કે એ જોઇને મને ખુશી અનુભવાય. તો આ પજવણીને પ્રસન્નતામાં ફેરવવા અને તમને શબ્દોની મળવા હવે આવતી રહીશ હું આ વળાંક પર... 

એક રસ્તા પર મળેલ થોડા ફુલ તમારી માટે, STAY HAPPY GUYS😊

" Way of life "

ડરી, ડરી, ડરીને ભળવું રાખમાં,
એનાથી સારૂ હિંમત ભરૂ શ્વાસમાં, અને કુદુ આગમાં.

કૈંક કાર્ટુનર્સ ચોતરેને ઓટલે, “ટોપીક” તું એક જ એમની વાતમાં,
બકવાસ એ બબુચકોની કાને ધરી, તું રસ્તો બદલી નાખ માં,

માન્યુ ઘણીવાર અઘરી હોય જીંદગી ને ખાઇ સમા ખાડા મારગમાં,
અંતે જ હોય ઝળહળતી સફળતા, વચરસ્તે તું આમ થાક માં,

કડવા થોડા અનુભવોને લીધે જીંદગી આમ બી બી ને ચાખમાં,
જગ-રંગ અનેરા ને અનમોલ શ્વાસ અમથા વેડફી નાખમાં,

ટીક-ટીક સ્વર સંગ સમય વહે ને ઘડી આવી ચડે જયાં મોત ભરશે બાથમાં,
જીવજે થોડુંક પોતાના માટે જેથી અફસોસ ના રહે આખરી શ્વાસમાં.

પર્જન્ય કે કુબેર??

              ચોમાસુ શરૂ થઇ ગયું છે. આમ તો ધરતીની સુંદરતા વસંતમાં શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. પરંતુ મારા ખ્યાલ મુજબ વર્ષાએ વસંતની પ્રતિસ્પર્ધી છે. કોની સુંદરતા ચઢિયાતી એ કહેવું મુશ્કેલ છે. વર્ષા ઋતુ કદાચ મેઘ અને ધરાની એનીવર્સરી હશે. પરદેશથી પરત થયેલ મેઘ જયારે અવનીને જોઇને લાગણીવશ થઇ આખમાંથી મોતી સારે, ને ત્યારે હાલ લગી પ્રોષિતભર્તુકા (જેનો પતિ પરદેશ ગયો છે તે સ્ત્રી- મુળ સંસ્કૃત શબ્દ) બારણાની બારસાખે અઢેલીને ઉભેલી ધરા એ આંસુ જોઇ  એ લાગણીને  અનુભવે, એ પ્રેમને અનુભવે, રોમે રોમ નવપલ્લવિત થાય. શ્યામલ ધરા હરીયાળી વાઘા ધારણ કરે અને ધરતી અને ગગનનું વગર ક્ષિતિજે મિલન થાય એ એક આલ્હાદક નજારો હોય છે.
               પણ આજે અહિં હું વાત એ વિશે કરીશ કે આ વરસાદ કયાંકનો કુબેર છે કે કેમ? અને આ પ્રશ્ન મને કેમ થયો તેના કારણો તમે નીચે જાણશો. તમે કહેજો કે એ તમને પણ ધનપતિ લાગે છે કે નહિં.

“ ખરેખર હો,
આ પર્જન્યએ ય કયાંકનો કુબેર હશે,
જો ને જયારે આવે ત્યારે પર્ણો પર મોતી વેરે,

દીધા એણે તો,
આજકાલ ફેશન પરસ્ત  ખાબોચિયા અરીસા પહેરીને ફરે,
જો ને જે સામે મળે એનું પ્રતિબિંબ ધરે.”

બોહેમિયન રેપસોડી.

              શબ્દો હંમેશા મને જાદુ લાગ્યા છે. જે આપણે અનુભવીએ છીએ તે બીજાને જણાવવાની અને તેને આપણી જેમ અનુભવવાની તક શબ્દો આપે છે. જેમ એક એક તારો આકાશને સુંદર બનાવે છે, તેવી જ રીતે અલગ અલગ શબ્દો ભેગા મળીને બનેલી રચના વાંચો ત્યારે એની સુંદરતા અનુભવી શકાય.
              બહુ ઓછા શબ્દોમાં ઘણું કહેવું એ કવિઓની કળા છે. જેમ બેફામ કહે છે કે,

              “નહીં તો એવી રીતે તો તરે નહીં લાશ દરિયામાં,
                 મને લાગે છે કે એણે કિનારે તમને જોયા છે.”
           
              કેવી બે પંક્તિમાં  જીવન તો ખરૂ, મૃત્યુ બાદ પણ સજીવ રહેતાં પ્રેમની વાત કહી છે. કે જે શ્વાસ વિહોણા શરીરને પણ પોતાના પ્રિયપાત્ર તરફ દોરે છે.

             હાલમાં મે એક મુવી જોયું. એ ફિલ્મ ખરેખરમાં એક પુસ્તક જેવી છે. એક વ્યક્તિની જીવનયાત્રા જ કહોને. ફિલ્મ છે – બોહેમિયન રેપસોડી. જો આની પૂર્વભુમિકામાં કહું તો ક્વીન (QUEEN) નામક બેન્ડ અને તેના મેઇન સીંગર (મુખ્ય ગાયક) ની વાત છે. મેઇન સીંગર ફ્રેડી મરક્યુરીના જીવનના સંઘર્ષો તથા સફળતાઓને આબેહુબ વર્ણવ્યા છે આ ફિલ્મમાં. બેસ્ટ અભિનેતાનો ઓસ્કાર એવોર્ડ જીતેલ આ ફિલ્મ અત્યંત સુંદર છે. પરંતુ હું અહીં તેના એક ગીતની વાત કરવાની છું. જે ગીતના નામ પરથી ફિલ્મનું નામ રાખવામાં આવેલ છે. જો તમે સંગીતના શોખીન હોય તો ફ્રેડી મરક્યુરીના અવાજમાં આ ગીત બેનમુન લાગશે અને તેના શબ્દો ય અનોખા છે. થોડીક પંક્તિઓમાં એક આખી વાર્તા કહી જાય છે. મુખ્ય રચના મોટી છે. પરંતુ આ ફિલ્મમાં વપરાયેલ ગીત અંગેનો મારો અનુભવ અહીં રજુ કરૂં છું. આપ આપનો અભિપ્રાય અવશ્ય જણાવશો.
             મુળ અંગ્રેજી ભાષાના આ ગીતનો પ્રથમ અનુવાદ રજુ કરીશ અને ત્યારબાદ તેનો ભાવાર્થ મારા શબ્દોમાં.

---  માં, એક માણસને મારી નાખ્યો,
---- એના માથા તરફ બંદુક મુકી,
---  મારૂ ટ્રીગર દાબ્યુ, ને એ મૃત્યુ પામ્યો,
--- માં, હજી જીંદગી શરૂ જ થઇ હતી.
--- પણ હવે હું જાઉં છું, જાણે મે બધું વેડફી નાખ્યું.
--- માં, હું તને રોવડાવવા નોહતો માંગતો,
--- પરંતુ આવતીકાલે હું આ સમયે ઘરે નહીં આવું.
--- તમે ચાલુ રાખજો, જાણે આનું કાંઇ મહત્વ નથી એમ. --- મારો સમય બહું મોડો આવ્યો,
--- હવે તો માટી મારી કરોડરજ્જુ નીચે ઉતરી રહી છે. --- શરીર સતત દુ:ખી રહ્યું છે.
--- આવજો બધા, મારે જવું જ રહ્યું,
--- તમને બધાને પાછળ છોડીને સત્યનો સામનો કરવા. --- માં, હું મરવા નથી માંગતો.
--- ઇચ્છુ હું ઘણીવાર કે મારો જન્મ જ ન થયો હોત. 

              ઉપરોકત પંક્તિઓમાં મુખ્યત્વે એક વ્યક્તિ દ્વારા કરવામાં આવેલ હત્યાનો કિસ્સો છે. પરંતુ આશ્ચર્યજનક રીતે મરનાર અને મારનાર બંન્નેના સંદર્ભમાં આ શબ્દો યથાર્થ ઠરે છે. શરૂઆતના શબ્દો મુજબ મારનાર માટે ટ્રીગર દબાવીને મારી નાખવું સાવ સરળ છે. અને મરનારે પણ કોઇ વ્યાજબી કે ભારેભરખમ કારણ વિના સરળતાથી મરણને શરણ થાય છે. કદાચ બંન્નેની જીંદગી શરૂ જ થઇ હશે. મરનારે શ્વાસ ગુમાવ્યો સાથે એનું બધુ જ વેડફાઇ ગયું અને એક જોતા મારનારે પણ એની જીંદગી વેડફી જ નાખી.

              માં, હું તને રોવડાવવા નથી માંગતો પરંતુ અહીં કઇ માં ન રોવે? એકએ પોતાનો દિકરો ગુમાવ્યો અને બીજીએ પણ પોતાના સંસ્કારોથી ઉછેરેલો દિકરો ગુમાવ્યો જ હોય, એની જાત એને એમ જ કહેતો હોય કે  “આ તારો દિકરો ન જ હોઇ શકે.” આગળ એમ કહે છે કે, હું આવતીકાલે આ સમયે ઘરે પાછો નહીં આવું. તમે એમ જીવ્યે રાખજો જાણે કાંઇ બન્યુ જ નથી એમ. પરંતુ તમે શું માનો છો? આ ઘટના પછી કયા પરીવારના જીવનો યથાવત્ રહી શકે? મરનારનો પરીવાર દરેક પ્રસંગો, પરીસ્થિતીઓ અને તસવીરોમાં પોતાનો દિકરો શોધશે. અને બીજો પરીવાર પોતાનો સાચો દિકરો કયાં ખોવાયો? એની શોધમાં હશે.

                મરનાર કહે છે કે; મારો સમય બહું મોડો આવ્યો અને હવે દફન કર્યાની સાથે માટી મારા શરીરમાં ઉતરી રહી છે. શરીર દુ:ખી રહ્યું છે. બીજી તરફ મારનારનો પસ્તાવો એની રગોમાં હશે જે માટી કરતાંય હજારો ગણી વધુ ભારે હશે. પોતાની જાણ પ્રત્યે નરફત થઇ રહી હશે. સ્વ સાથેની લડાઇ એના તમામ અસ્તિત્વને દુ:ખોથી ભરી રહી હશે.
હવેની પંક્તિઓ મુજબ, મારે જવું જ પડશે. તમને બધા પાછળ મુકીને સત્યનો સામનો કરવા. મૃત્યુ થી શાશ્વત સત્ય બીજું કયું હોય? જે મરનારે જાણ્યું. જયારે મારનાર પોતાના સત્યને શોધી રહ્યો હશે. જેમાં પોતાની જાત તમને દોષી ઠરાવી દે એ દ્વન્દ્વ  જીતવો અત્યંત મુશ્કેલ હોય છે. કેમ કે ત્યાં ખોટી દલીલોને સ્થાન નથી હોતુ.

                    અંતમાં કહે છે કે, હું મરવા નથી માંગતો મરનારની આ ઇચ્છા ફળે એટલો એ નસીબદાર નથી. બીજી તરફ મારનાર પણ એક જોતાં મરી જ પરવાર્યો ગણાય. એના અસ્તિત્વનો એક ભાગ જે કયારેય જીવંત નહીં થાય એ ચીત્કાર કરતો હશે કે, “હું મરવા નથી માંગતો.” છેલ્લી પંક્તિમાં કહે છે, હું જન્મ્યો જ ન હોત મરનાર કારણ કે મરનાર એક અધુરપ લઇને મર્યો અને મારનાર અધુરપ લઇને જીવશે.       
   

અમાસ

જયારે કોઇ રાજાને વૈરાગની ધૂન ચડે ત્યારે રાણીવાસ (અંતઃપુર) માં રહેલી રાણીઓ એકલી અને સંતાપગ્રસ્ત હોય છે. એમજ અમાવસ્યાની રાત કાંઇક આવી ભાસે.

ચાંદને જાગ્યો વૈરાગ એક દી નો,
તારીકાઓ એકલી આજ આભના અંત:પુરમાં.

શબ્દો

દરેક વ્યક્તિ જીવનનાં એક તબ્બકે આ એક વાતે અફસોસ કરતો હોય છે અને વિચારતો હોય છે કે, “ જો એ શબ્દોને થોડો અવકાશ આપ્યો હોત તો એ જ શબ્દો પીંછી બની જીવનમાં કેટલા રંગો ભરી શકત? ” ખરા સમયે ચુકી જવાયેલા ખરા શબ્દો હંમેશા કઠતા હોય છે. અને પછીના સમયમાં જયારે એ શબ્દોના સંભવિત પરીણામોનો વિચાર કરીએ ત્યારે એ શબ્દો અફસોસનું કારણ બનીને રહી જતાં હોય છે. આ જ લાગણીને અહીં રજુ કરી છે. ઉપરાંત આ મારી ગમતી રચનાઓમાંની એક છે. અને આ જ કારણ છે કે મને યોગ્ય લાગતા સમયે હું શબ્દોને અવકાશ આપું છું. પછી પરીણામ કાંઇ પણ હોય પરંતુ ફાયદો એ થાય છે, કે આ અફસોસને મોકો નથી મળતો.

વણકહ્યા શબ્દો જ છે, વ્યથા મારી,

કહી દિધા હોત તો જુદી હોત કથા મારી.